لاستیک مناسب باران؛ معیارهای خرید و نکات قبل از رانندگی در جاده‌های خیس
لاستیک مناسب باران برای برخی استان‌های کشور که میانگین بارندگی بالاتری دارند انتخابی هوشمندانه است. چون متوقف‌کردن خودرو در روزهای بارانی تجربه‌ای دلهره‌آور و گاهی خطرناک است. بارش باران چسبندگی لاستیک در جاده خیس را به چالش می‌کشد و ممکن است در معرض خطر آب‌لغزش (هیدروپلنینگ) قرار بگیرید. باتوجه‌به اهمیت انتخاب لاستیک مناسب جاده خیس، در این مقاله از بلاگ تپسی به معرفی ویژگی‌های لاستیک مناسب روزهای بارانی می‌پردازیم تا خرید آگاهانه‌تری داشته باشید.
لاستیک مناسب باران چه ویژگی‌هایی دارد؟
رانندگی در هوای بارانی یکی از چالش‌های بزرگ راننده‌ها است. چون رانندگی در مسیرهای لغزنده خطر تصادف زنجیره‌ای و چپ‌کردن خودرو را افزایش می‌دهد. لاستیک مناسب باران به‌ویژه برای کسانی‌که در شهرهای پرباران ایران مانند گیلان و مازندران زندگی می‌کنند بسیار مهم است. چون استفاده از لاستیک‌های متناسب با اقلیم و شرایط آب‌وهوایی علاوه‌بر جلوگیری از تصادف و واژگونی خودرو در کاهش هزینه‌ها و افزایش طول‌عمر خودرو نقش دارد.
ویژگی‌های لاستیک مناسب رانندگی به شرح زیر است:
شیارهای مناسب برای تخلیه آب
شیارهای مناسب بهترین لاستیک برای باران باید طولی و بزرگ باشد. شیارهای عاج این تایرها به‌شکل کانال‌هایی هستند که آب را از سطح بین لاستیک و سطح جاده به‌سمت بیرون هدایت می‌کنند تا لاستیک روی جاده نلغزد.
چسبندگی مناسب روی سطح خیس
مهم‌ترین عامل برای درست ترمز گرفتن در باران میزان چسبندگی کافی لاستیک به جاده خیس است. چسبندگی به سطح خیس در لاستیک‌هایی که ساییده شده‌اند یا عرض کافی متناسب یا مدل خودرو ندارند کم است. بنابراین لاستیک مناسب باران باید عرض و چسبندگی کافی به بستر خیس سطوح مختلف داشته باشد.
عمق آج کافی
عمق آج لاستیک یکی از مهم‌ترین معیارها در انتخاب لاستیک مناسب باران است. استاندارد عمق آج لاستیک برای باران در بسیاری از کشورها حداقل ۱.۶ میلی‌متر است. اما عمق آج در باران سنگین باید حداقل ۳ میلی‌متر باشد.
یکی از نکات مهم قبل از سفر پاییزی بررسی عمق آج است. چون در آج ساییده مسیر هدایت و خروج آب مسدود شده است و خطر لغزندگی و واژگونی خودرو افزایش می‌یابد.
کیفیت ساخت و ترکیب لاستیک
کیفیت ساخت لاستیک و ترکیبات مواد آن نقش مهمی در افزایش طول‌عمر لاستیک دارد. چون آج لاستیک‌های بی‌کیفیت بسیار زودتر ساییده می‌شوند و مناسب رانندگی در شرایط آب‌وهوایی بارانی و برفی نیستند.
تناسب سایز لاستیک با خودرو
تناسب سایز لاستیک با مدل خودرو تنها برای روزهای بارانی نیست. لاستیک بزرگ‌تر و کوچک‌تر باعث افزایش و کاهش چسبندگی لاستیک با جاده می‌شود و خطر واژگونی خودرو در شرایط آب‌وهوایی مختلف را افزایش می‌دهد.
چرا آج لاستیک در رانندگی بارانی اهمیت دارد؟
یکی از رایج‌ترین اشتباهات رانندگی با لاستیک‌های فرسوده و آجهای ساییده است. بهترین لاستیک برای باران باید دارای آج‌هایی با ویژگی‌های زیر باشد:
نقش شیارها در تخلیه آب
لاستیک مناسب باران باید شیارهایی با الگویی خاص داشته باشد. شیارهای مهندسی‌شده آج با هدایت و تخلیه آب از سطح تماس لاستیک با جاده، مانع از جمع‌شدن آب زیر لاستیک می‌شوند و خطر لغزش در جاده خیس را کاهش می‌دهند.
تاثیر عمق آج بر چسبندگی
هرچه عمق آج لاستیک مناسب باران بیشتر و در محدوده استاندارد جهانی باشد، تخلیه آب و حفظ چسبندگی مناسب با جاده بیشتر می‌شود. خطرات کاهش عمق آج لاستیک در روزهای بارانی به شرح زیر است:
- افزایش خطر لغزش خودرو؛
- افزایش آب‌سواری (هیدروپلنینگ)؛
- کاهش عملکرد لاستیک در ترمزگیری.
خطر رانندگی با لاستیک صاف
رانندگی با لاستیک ساییده، صاف یا فرسوده و کم‌آج به‌ویژه در روزهای بارانی خطراتی به شرح زیر دارد:
- افزایش خطر لغزش؛
- کاهش چسبندگی لاستیک به جاده؛
- افزایش مسافت ترمزگیری و خطر تصادف؛
- ترکیدن لاستیک؛
- افزایش احتمال آب‌سواری؛
- از دست‌دادن کنترل خودرو و واژگونی.
رابطه آج لاستیک با پدیده آب‌سواری
آجهای لاستیک مناسب باران با هدایت و تخلیه آب از سطح تماس لاستیک با جاده خیس باعث حفظ چسبندگی لاستیک با جاده می‌شوند. آجهای ساییده و کم‌عمق‌تر نمی‌توانند آب را به‌درستی تخلیه کنند و خطر آب‌سواری (Hydroplaning) و ازدست‌دادن کنترل خودرو و واژگونی آن افزایش می‌یابد.
چه نوع لاستیکی برای رانندگی در باران مناسب‌تر است؟
لاستیک‌ها بر اساس شرایط آب‌وهوایی و محیطی مانند وضعیت جاده طراحی و تولید می‌شود. بهتر است لاستیک مناسب باران را از میان یکی از گروه‌های زیر انتخاب شود:
لاستیک چهار فصل
لاستیک‌های چهارفصل برای رانندگی در شرایط آب‌وهوایی مختلف مناسب هستند و در بارندگی نیز عملکرد قابل‌قبولی دارند. بااین‌وجود در مناطق با بارندگی شدید یا زمستان‌های سخت ممکن است کارایی کافی را نداشته باشند.
لاستیک‌های مناسب جاده‌های شهری
برای رانندگی در باران باید لاستیکی با چسبندگی مناسب بر سطح خیس با شیارهایی برای تخلیه آب انتخاب کنید. چون هرچقدر نکات رانندگی ایمن را رعایت کنید باز احتمال حادثه وجود دارد. لاستیک جاده‌های شهری ممکن است ترمزگیری چندان مطمئنی در جاده لغزنده نداشته باشند.
لاستیک مناسب مسیرهای کوهستانی
لاستیک مسیرهای کوهستانی باید علاوه‌بر چسبندگی بالا و آج با عمق مناسب، پایداری خوبی در سراشیبی‌ها و مسیرهای پرپیچ‌وخم داشته باشد. این نوع لاستیک مناسب باران و برف است.
تفاوت لاستیک‌های اقتصادی و رده‌بالا
ویژگی مهم لاستیک‌های رده‌بالا، کیفیت ساخت عالی و عمر طولانی آج‌ها است. به‌همین‌دلیل در مقایسه با لاستیک‌های اقتصادی ترمزگیری، چسبندگی بر سطح خیس و پایداری بیشتری دارند. در جدول زیر لاستیک‌های رده‌بالا با اقتصادی بررسی می‌شود:
| ویژگی‌ها | لاستیک رده‌بالا | لاستیک اقتصادی |
| کیفیت ساخت | بالا | متوسط روبه‌پایین |
| چسبندگی به سطح خیس | عالی | ضعیف |
| قابلیت ترمزگیری در سطح خیس | عالی | متوسط روبه‌پایین |
| طول‌عمر | بالا | متوسط روبه‌پایین |
| پایداری و کنترل خودرو | بالا | متوسط روبه‌پایین |
اهمیت انتخاب برند و تاریخ تولید
کیفیت ساخت و مواد مصرفی در تولید لاستیک‌های برندهای معتبر قابل‌اعتمادتر از برندهای متفرقه است. تاریخ تولید و شرایط نگهداری نیز در خرید لاستیک مناسب باران نقش دارد. بنابراین لاستیکی از برند شناخته‌شده بخرید و از خرید لاستیک‌های تاریخ‌گذشته و قدیمی یا دارای آثار ترک‌خوردگی خودداری کنید.
چگونه بفهمیم لاستیک خودرو برای باران مناسب نیست؟
مهم‌ترین موارد در تشخیص لاستیک مناسب باران به شرح زیر است:
کاهش عمق آج
زمانی‌که عمق آج لاستیک مناسب باران کاهش یابد، توانایی آن برای هدایت و تخلیه آب محل تماس لاستیک و جاده کاهش می‌یابد. علاوه‌براین چسبندگی لاستیک در جاده خیس نیز کمتر می‌شود و خطر آب‌سواری افزایش می‌یابد.
لغزش خودرو هنگام ترمزگیری
کاهش عمق آج و سایش لاستیک باعث سر خوردن زودتر از حد انتظار خودرو هنگام ترمزگیری خودرو می‌شود. زمانی‌که لاستیک‌ها چسبندگی کافی به جاده نداشته باشند احتمال لغزش خودرو و واژگونی آن در هوای بارانی بیشتر می‌شود.
ترک‌خوردگی یا برآمدگی دیواره
وجود ترک، ساییدگی، برآمدگی و فرورفتگی بر دیواره لاستیک نشانه آسیب جدی و کاهش ایمنی آن است. بنابراین نباید از این لاستیک‌ها در روزهای بارانی استفاده کنید.
فرسودگی نامتوازن
سایش نامتوازن و غیریک‌نواخت آج لاستیک مناسب باران با مشکلات و خطرات زیر همراه است:
- کاهش چسبندگی؛
- ناپایداری خودرو؛
- عملکرد نامناسب لاستیک بر سطح خیس؛
- کاهش فرمانپذیری؛
- افزایش خطر لغزش و واژگونی خودرو.
قدیمی بودن لاستیک
با نزدیک‌شدن تاریخ انقضای لاستیک حتی در صورت استفاده کم، خشکی سطح لاستیک باعث ایجاد ترک‌های ظریف و گاهی عمقی می‌شود. تاریخ انقضای نزدیک یا تایرهای تاریخ‌گذشته و همچنین لاستیک‌هایی که در محیطی نامناسب نگهداری می‌شوند برای رانندگی در باران مناسب نیستند. بنابراین هنگام خرید لاستیک مناسب باران به تاریخ تولید و انقضای آن توجه کنید.
پیش از رانندگی در باران چه نکاتی درباره لاستیک رعایت کنیم؟
تنها خرید لاستیک مناسب باران برای رانندگی ایمن کافی نیست و باید نکات رانندگی در جاده‌های خیس را رعایت کنید.
بررسی فشار باد
قبل رانندگی در جاده‌های خیس باید فشار باد لاستیک را بررسی کنید. فشار زیاد یا فشار کم باعث کاهش کنترل‌پذیری خودرو در باران می‌شوند. چون سطح تماس و میزان چسبندگی لاستیک با سطح جاده استاندارد نیست.
بررسی سلامت هر چهار لاستیک
هر ۴ لاستیک را از نظر موارد زیر بررسی کنید:
- سلامت ظاهری لاستیک؛
- میزان فرسودگی لاستیک؛
- میزان سایش آجهای لاستیک؛
- ترک و آسیب‌های کوچک و بزرگ لاستیک.
کنترل لاستیک زاپاس
در مسیرهای بارانی امکان ترکیدن لاستیک افزایش می‌یابد. بنابراین باید لاستیک زاپاس را از نظر فشار باد، سلامت ظاهری و میزان سایش بررسی کنید.
توجه به تفاوت فرسودگی لاستیک جلو و عقب
فرسودگی و سایش متفاوت لاستیک جلو و عقب منجر به عدم‌تعادل و کاهش پایداری خودرو بر سطح خیس می‌شود. به‌همین‌دلیل هر ۴ لاستیک مناسب باران را باید از نظر میزان فرسودگی بررسی کنید.
خودداری از استفاده از لاستیک‌های با آج متفاوت در یک محور
استفاده از لاستیک‌هایی با الگوی آج یا سایش متفاوت در ۱ محور میزان چسبندگی لاستیک به جاده در هوای بارانی و فرمانپذیری خودرو را کاهش می‌دهد. اگر لاستیک‌های ۱ محور آج متفاوت هستند آن‌ها را جابه‌جا کنید.
لاستیک مناسب باران در جاده‌های ایران
لاستیک مناسب باران به‌ویژه در شهرهای پرباران ایران نقش بسیار مهمی در کاهش تصادفات رانندگی دارد. آج بلند با طراحی خاص و شیارهایی که آب را به بیرون از سطح لاستیک و جاده هدایت می‌کنند از جمله مهم‌ترین معیارها در انتخاب لاستیک بارانی هستند. اما باید عوامل دیگری مانند میزان سایش، تقارن لاستیک‌ها و حتی میزان باد لاستیک را در نظر بگیرید. برای خرید بهترین لاستیک پاییزی به نکات این مقاله به‌دقت توجه کنید تا همواره ایمن برانید.
سوالات متداول
ویژگی‌های بهترین لاستیک مناسب باران چیست؟
عمق آج مناسب، شیارهای طولانی و مهندسی‌شده برای هدایت و خروج آب باران و چسبندگی کافی به جاده خیس از مهم‌ترین ویژگی‌های بهترین لاستیک برای باران است.
قبل از رانندگی در هوای بارانی چه مواردی را در لاستیک بررسی کنیم؟
قبل از رانندگی در جاده‌های خیس باید عمق آج لاستیک، میزان ساییدگی و باد لاستیک را بررسی کنید.
شیارهای لاستیک مناسب جاده خیس چه ویژگی‌هایی دارد؟
طراحی شیارهای لاستیک برای روزهای بارانی به‌شکلی است که آب باران را از محل تماس لاستیک و جاده به بیرون هدایت و آب را تخلیه می‌کند.
