علت لرزش ماشین در دور پایین
پشت چراغ قرمز در ترافیک سنگین ایستادهاید، موتور خودرو درجا کار میکند و ناگهان فرمان و صندلی میلرزند. در این لحظه است که لرزش ماشین در دور پایین خودش را نشان میدهد و شما را نگران میکند. آیا لرزش ماشین مشکل سادهای است یا باید نگران آسیبهای جدی و هزینههای سرسامآور باشید؟ بسیاری از رانندگان این حس ناخوشایند را تجربه کردهاند و نمیدانند دقیقاً از کجا باید شروع کنند. بنابراین شما تنها نیستید! این مقاله از مجله تپسی خودرو را بخوانید تا با علتها و راهحلهای لرزش ماشین در دور پایین آشنا شوید.
چرا ماشین در دور پایین میلرزد؟
لرزش ماشین در دور پایین معمولاً وقتی پیش میآید که موتور درست کار نمیکند یا لرزشهای معمولی آن به بدنه منتقل میشوند. در دور پایین، موتور قدرت کمتری دارد و مشکلات کوچک پنهان نمیمانند. برای همین حتی یک ایراد جزئی هم خودش را بهشکل لرزش نشان میدهد. بههمین دلیل مثلاً وقتی پشت چراغ قرمز یا داخل پارکینگ هستیم، فرمان زیر دستمان میلرزد یا صندلی تکان میخورد. این همان لرزش ماشین در دور پایین است و بهتر است زودتر پیگیرش شوید.
علت لرزش ماشین در دور پایین در خودروهای مختلف
لرزش ماشین به طراحی موتور، نوع گیربکس و کیفیت قطعات هم بستگی دارد. بنابراین نمیتوانیم یک دلیل را برای همه خودروها در نظر بگیریم. در جدول زیر، دلیل این مشکل را در رایجترین خودروهای ایرانی بررسی میکنیم تا مشکل را سریعتر پیدا کنید:
| خودروهای محبوب در کشور ما | علت لرزش ماشین در دور پایین | راهحل پیشنهادی تپسی |
| پراید | خرابی دسته موتور و تنظیم نبودن دور آرام | تعویض دسته موتور و تنظیم استپر یا دریچه گاز |
| پژو ۲۰۶ | فرسودگی دسته موتور و مشکل شمع یا وایر | تعویض دسته موتور و شمعهای باکیفیت |
| سمند | کثیفی دریچه گاز و ضعف سیستم سوخترسانی | شستوشوی دریچه گاز و انژکتور |
| تیبا / کوییک | خرابی استپر موتور و نشتی وکیوم | تمیز یا تعویض استپر و بررسی شلنگهای وکیوم |
| پژو ۴۰۵ | مشکل یاتاقان یا توربین گیربکس (در مدلهای اتومات) | بازدید تخصصی موتور و گیربکس |
| دنا / رانا | سنسورهای معیوب و کثیفی فیلتر هوا | دیاگ سنسورها و تعویض فیلتر هوا |
| پژو پارس | فرسودگی دسته موتور و کثیفی انژکتور | تعویض دسته موتور و شستوشوی انژکتور |
| ساینا | مشکل استپر موتور و شمعهای ضعیف | تعویض استپر و شمعهای استاندارد |
| شاهین | نشتی وکیوم و تنظیم نبودن دریچه گاز | بررسی شلنگها و تمیزکاری دریچه گاز |
| تارا | خرابی سنسور MAF و ضعف سیستم جرقهزنی | تمیز یا تعویض سنسور و بررسی کویلها |
مهمترین دلایل لرزش ماشین در دور پایین چیست؟
طبق نظر تعمیرکاران باتجربه ۱۰ دلیل مختلف بهعنوان دلایل لرزش ماشین در دور پایین تشخیص داده شدهاند؛ از ایرادات ساده که خیلی زود رفع میشوند تا مشکلات جدی مکانیکی که هزینههای زیادی دارند. اگر علت لرزش خودرو در دور پایین را بدانید، قبل از اینکه آسیب بیشتر شود اقدام میکنید.
۱ . خرابی دسته موتور
دسته موتور وظیفه جذب ارتعاشات و نگه داشتن موتور روی شاسی را برعهده دارد. وقتی لاستیک یا بوشهای آن فرسوده، ترکخورده یا شل شوند، لرزشهای طبیعی موتور مستقیم به بدنه میرسند. در نتیجه لرزش موتور در دور پایین بهوضوح احساس میشود. این مشکل معمولاً در حالت درجا شدیدتر است و با گاز دادن کمی کاهش پیدا میکند.
راهحل: دستهموتورها را از نظر ترک، نرمی بیش از حد یا شکستگی بررسی کنید تا در صورت نیاز تعویض شوند.
۲. مشکل شمع و سیستم جرقهزنی
شمعهای فرسوده، کثیف یا فاصله الکترود نامناسب، بههمراه وایر یا کویل معیوب، باعث احتراق ناقص در یک یا چند سیلندر میشوند. در دور پایین که موتور حساستر است، این احتراق ناقص به شکل لرزش موتور ماشین در دور موتور پایین ظاهر میشود و گاهی با ریپ زدن همراه است.
برای رفع این مشکل سه راهحل وجود دارند که در جدول زیر میبینید:
| راهحلها | این کارها را انجام دهید |
| ۱ | شمعها را از نظر دوده، سایش و فاصله الکترود بررسی کنید |
| ۲ | وایرها و کویلها را از نظر ترک، سوختگی یا قطعی چک کنید |
| ۳ | قطعات معیوب را با نوع استاندارد تعویض و در صورت نیاز سیستم جرقهزنی را تنظیم کنید |
۳. کثیفی دریچه گاز
رسوب کربن روی دریچه گاز و اطراف آن باعث اختلال جریان هوای ورودی در دور آرام میشود. در نتیجه موتور نمیتواند مخلوط بنزین و هوا را بهدرستی تنظیم کند. این مشکل معمولاً با نوسان دور موتور همراه است.
راهحل: دریچه گاز را با اسپری مخصوص شستوشو دهید و در صورت نیاز استپر موتور را هم تمیز یا تعویض کنید.
۴. مشکل سیستم سوخترسانی
گرفتگی انژکتورها، فیلتر بنزین کثیف یا ضعف پمپ سوخت باعث پاشش نامنظم یا کمبود سوخت میشود. این ناهماهنگی در دور پایین بیشتر خود را نشان میدهد و دلیل اصلی لرزش ماشین در دور پایین است.
چند راهحل برای حل این مشکل وجود دارند که میبینید:
| راهحلها | این کارها را انجام دهید |
| ۱ | فیلتر بنزین را تعویض کنید |
| ۲ | انژکتورها را با دستگاه یا محلول مخصوص شستوشو دهید |
| ۳ | فشار پمپ سوخت را اندازهگیری و در صورت ضعف آن را تعویض کنید |
۵. یاتاقان زدن ماشین
سایش یا آسیب یاتاقانهای میللنگ یا شاتون باعث ایجاد صدای تقتق و لرزش شدید میشود. این مشکل یکی از جدیترین علتهای لرزش خودرو در دور پایین است؛ در ضمن معمولاً صدای غیرعادی از پایین موتور هم به گوش میرسد.
راهحل: فوراً خودرو را خاموش کنید و برای باز کردن موتور و تعویض یاتاقانها به تعمیرگاه تخصصی بروید.
۶. خرابی توربین گیربکس
در خودروهای اتوماتیک، خرابی توربین (مبدل گشتاور) یا کم بودن روغن گیربکس باعث لرزش در حالت درجا و دندههای پایین میشود. در این شرایط لرزش موتور در دور پایین بیشتر روی دنده D یا R احساس میشود و باید زودتر رفع شود.
راهحل: پس از بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس، در صورت نیاز توربین را تعمیر یا تعویض کنید.
۷. میزان نبودن فرمان
گاهی مشکل از تنظیم نبودن زوایای چرخها یا شل بودن قطعات فرمان و سیستم تعلیق است. این موارد هم باعث لرزش خودرو حتی در سرعتهای پایین و دور موتور پایین میشوند. این مشکل معمولاً در سرعتهای بالاتر احساس میشود، اما گاهی در دور پایین هم رخ میدهد.
راهحل: پس از بالانس کردن چرخها و زاویهسنجی (تنظیم فرمان)، بوشها و سیبکها را بررسی کنید.
۸. نشتی در سیستم وکیوم
شلنگهای ترکخورده وکیوم یا اتصالات شل باعث ورود هوای اضافی اندازهگیرینشده میشوند. این موضوع باعث رقیق شدن مخلوط سوخت و هوا میشود و علت لرزش موتور خودرو در اکثر مواقع است. این مشکل با شنیده شدن صدای هیس و نوسان دور موتور رخ میدهد.
راهحل: تمام شلنگها و اتصالات وکیوم را با دقت بررسی و قطعات آسیبدیده را تعویض کنید.
۹. خرابی یا کثیفی استپر موتور
استپر موتور، میزان هوای دور آرام را تنظیم میکند. وقتی این قطعه کثیف یا معیوب شود، دور موتور ناپایدار میشود و لرزش موتور ماشین در دور موتور پایین رخ میدهد. این مشکل معمولاً در ترافیک و پشت چراغ بسیار شایع است.
راهحل: استپر را تمیز کنید و در صورت رفع نشدن مشکل به تعمیرگاه بروید تا تعویض شود.
۱۰. مشکل سنسورهای موتور (اکسیژن یا MAF)
اگر سنسور اکسیژن یا سنسور جریان هوا (MAF) خراب یا آلوده باشد، اطلاعات اشتباه به ECU میفرستد؛ در نتیجه تنظیم سوخت و جرقه بههم میریزد. نتیجه آن لرزش ماشین در دور موتور پایین و گاهی روشن شدن چراغ چک است.
این مشکل چند راهحل کاربردی دارد که در جدول زیر میبینید:
| راهحلها | این کارها را انجام دهید |
| ۱ | سنسورها را با دستگاه دیاگ عیبیابی کنید |
| ۲ | سنسور MAF را با اسپری مخصوص تمیز کنید |
| ۳ | در صورت معیوب بودن، سنسور مربوطه را تعویض کنید |
لرزش ماشین در دور پایین چه زمانی جدی است؟
لرزش ماشین در دور پایین زمانی جدی میشود که با صدای غیرعادی، کاهش قدرت یا روشن شدن چراغ چک همراه شود. بنابراین اگر این علائم را در خودرو میبینید بیتوجه نباشید و زودتر اقدام کنید. در این شرایطی علت لرزش خودرو در دور پایین نشانهای از آسیب جدیتر به موتور یا سیستم انتقال قدرت است.
جدول زیر زمانها و شرایط مختلف را برای اقدم جدی نشان میدهد:
| زمان یا شرایط بروز لرزش | شدت و اهمیت | اقدام پیشنهادی ما |
| فقط در حالت درجا و بدون صدا | کم تا متوسط | بررسی دسته موتور و دریچه گاز |
| همراه با ریپ زدن یا نوسان دور موتور | متوسط | چک کردن شمع، انژکتور و سنسورها |
| همراه با صدای تقتق از پایین موتور | بالا | توقف فوری و بررسی یاتاقان |
| با روشن شدن چراغ چک موتور | بالا | دیاگ و عیبیابی تخصصی |
| تشدید لرزش با گذشت زمان یا در دنده | بسیار بالا | مراجعه فوری به تعمیرگاه |
| لرزش شدید در حالت خلاص و دنده | بالا | بررسی توربین گیربکس و دسته موتور |
برای رفع لرزش خودرو چه کاری انجام دهیم؟
برای رفع لرزش خودرو باید ابتدا علت دقیق را بشناسید و سپس برای تعمیر یا تعویض قطعه معیوب اقدام کنید. باتوجهبه ۱۰ دلیلی که بررسی کردیم، از موارد ساده مثل تمیز کردن دریچه گاز و تعویض شمع شروع کنید. اگر مشکل همچنان ادامه داشت بهسراغ بررسی دسته موتور، سیستم سوخترسانی و سایر قطعات بروید. یادتان باشد که نادیده گرفتن لرزش موتور در دور پایین هزینههای تعمیر را چندبرابر میکند. بنابراین هرچه زودتر اقدام کنید بهتر است.
اگر هنوز سوالی در مورد لرزش ماشین در دور موتور پایین دارید در بخش نظرات مطرح کنید. اگر هم میخواهید با سایر مشکلات خودروها آشنا شوید، سایر مطالب مجله تپسی خودرو را هم بخوانید.
سوالات متداول
لرزش ماشین در دور پایین یعنی چه؟
یعنی وقتی خودرو در حرکت نیست یا سرعتش کم است احساس لرزش غیرعادی در کابین، فرمان یا پدالها داشته باشید.
چرا ماشین در دور پایین میلرزد؟
چون در این وضعیت موتور سبکتر کار میکند و هرگونه ایراد در شمع، سوخترسانی، دسته موتور یا سنسورها به شکل لرزش ظاهر میشود.
علت لرزش ماشین در حالت درجا چیست؟
علت لرزش ماشین در حالت درجا معمولاً خرابی دسته موتور، کثیفی دریچه گاز، مشکل شمع و سیستم جرقهزنی یا نشتی وکیوم است.
آیا لرزش موتور نشانه خرابی جدی است؟
خوشبختانه خیر! اما اگر همراه با صدا، کاهش قدرت یا روشن شدن چراغ چک باشد، نشاندهنده مشکلات مهم است؛ مثل یاتاقان زدن یا خرابی توربین گیربکس.
