هزینه تعمیر گیربکس اتومات در ایران؛ عیبیابی، قیمتها و راههای کاهش هزینه
خرابی گیربکس اتومات میتواند از یک هزینه جزئی چند میلیونی تا یک خرج سنگین چند ده میلیونی را روی دست صاحب خودرو بگذارد. ترافیک سنگین، کیفیت متغیر تعمیرگاهها و استفاده گسترده و اغلب نادرست از خودروهای اتومات، باعث شده که خرابی گیربکس اتومات بسیار رایجتر از چیزی باشد که تصور میشود. در این مقاله از بلاگ تپسی به روشهای عیبیابی تعمیر و هزینه گیربکس اتومات میپردازیم.
گیربکس اتومات چطور خراب میشود؟
با درک دلایل خرابی گیربکس اتومات، میتوانید قبل از رسیدن به تعمیرات پرهزینه، جلوی مشکل را بگیرید.
گیربکس اتومات مجموعهای پیچیده از قطعات مکانیکی، هیدرولیکی و الکترونیکی است که برای عملکرد صحیح، باید در شرایط مشخصی کار کند.
برخلاف تصور رایج، خرابی گیربکس اتومات معمولا ناگهانی نیست و بیشتر نتیجه یک روند تدریجیِ فرسایش و عدم توجه است.
در ایران، عواملی مثل ترافیک سنگین شهری، نگهداری غیراصولی، استفاده از روغن یا قطعات نامناسب و تعمیرات غیرتخصصی، درصد خرابی گیربکس اتومات را از استاندارد جهانی بسیار بالاتر برده است.
نکته اما اینجاست که بسیاری از این عوامل قابل کنترل هستند؛ البته فقط در صورتی که راننده بداند دقیقا چه چیزهایی به گیربکس آسیب میزنند.
تعویض نکردن بهموقع روغن گیربکس
روغن گیربکس اتومات برخلاف نسخههای دستی، صرفا برای روانکاری کاربرد ندارد. این روغن همزمان باید انتقال فشار هیدرولیکی، خنککاری قطعات داخلی و جلوگیری از سایش شدید را انجام دهد. پس کیفیت و زمان تعویض آن اهمیت بسیار بالایی دارد.
وقتی روغن گیربکس در زمان مناسب تعویض نشود یا روغن نامناسب باشد، بهتدریج خاصیت خود را از دست داده و باعث افزایش دمای گیربکس و عدم انتقال درست فشار هیدرولیکی میشود.
نتیجه این فرآیند، خرابی قطعاتی مثل شیر برقیها، صفحهکلاچها و در نهایت آسیب جدی به مجموعه گیربکس است.
تعویض بهموقع روغن در شرایط رانندگی شهری و ترافیک سنگین خیابانهای ایران، میتواند از یک هزینه چند ده میلیونی جلوگیری کند.
رانندگی سنگین و ترافیک شهری
ترافیک و توقفهای مکرر، گیربکس اتومات را وارد شرایط کاری فرسایشی میکند. به این شکل که گیربکس اتومات مدام در حال تعویض دنده و تحمل فشار باشد.
توقفهای پیاپی، حرکتهای کوتاه و شتابگیریهای مکرر، دمای روغن گیربکس را بالا برده و استهلاک قطعات داخلی را افزایش میدهد.
در شهرهای بزرگ کشور این نوع رانندگی عملا به یک شرایط دائمی تبدیل شده است. اگر این فشار مداوم با سرویس بهموقع و نگهداری صحیح همراه نباشد، عمر گیربکس اتومات بهطور محسوسی کاهش پیدا کرده و احتمال نیاز به تعمیرات پرهزینه بالا میرود.
استفاده از قطعات بیکیفیت
قطعات ارزان و بیکیفیت در کوتاهمدت هزینه را کم میکنند، اما تضمین کننده خرابی گیربکس هم هستند. استفاده از قطعات نامرغوب یا متفرقه در تعمیر گیربکس اتومات اتفاق رایجی است.
این قطعات اغلب عمر کوتاه دارند و نمیتوانند فشار و دمای کاری گیربکس را تحمل کنند. در نتیجه خرابی زودهنگام قطعات داخلی و نیاز به تعمیرات مکرر، اتفاق معمولی خواهد بود.
صرفهجویی روی قطعات گیربکس، عملا به معنای تعویق هزینه واقعی است. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است همیشه از قطعات اصلی یا استاندارد با کیفیت قابل اعتماد استفاده کنید.
گرم شدن بیش از حد گیربکس
افزایش دمای گیربکس یکی از خطرناکترین عوامل خرابی است که اغلب جدی گرفته نمیشود. در این شرایط روغن میسوزد و قطعات داخلی آسیب میبینند.
از دلایل رایج این مشکل را هم میتوان به کمبود یا کیفیت پایین روغن، خرابی سیستم خنککننده و رانندگی سنگین در دمای بالا اشاره کرد.
چنین شرایطی معمولا خرابیهای جدی و نیاز به تعمیرات اساسی را به دنبال دارد.
در جدول زیر دلایل اصلی خرابی گیربکس که پیش از این بررسی شد، بهطور خلاصه جمعبندی شده است.
| علت خرابی | توضیحات | اثر روی گیربکس | میزان هزینه احتمالی |
| تعویض نکردن بهموقع روغن گیربکس | روغن کهنه یا نامناسب باعث کاهش روانکاری و انتقال فشار میشود | سایش صفحه کلاچ، خرابی شیر برقی، افزایش دما | متوسط تا زیاد |
| رانندگی سنگین و ترافیک شهری | توقفهای پی در پی، شتابگیریهای ناگهانی و ترافیک سنگین | افزایش دمای گیربکس و فرسایش سریع قطعات | متوسط |
| استفاده از قطعات بیکیفیت | عدم توان تحمل فشار و دما | خرابی سریع قطعات داخلی، نیاز به تعمیر مکرر | بالا |
| گرم شدن بیش از حد گیربکس | کمبود روغن، روغن نامرغوب یا خنککننده معیوب | سوختن روغن، آسیب جدی به قطعات داخلی | بالا |
علائم خرابی گیربکس اتومات
گیربکس اتومات معمولا قبل از خرابی جدی، علائم هشداردهندهای دارد. اما مسئله اینجاست که بسیاری از رانندگان این نشانهها را یا نادیده میگیرند یا فکر میکنند که فقط ایرادات جزئی است. در حالیکه توجه به همین علائم میتواند زمان مراجعه به تعمیرگاه را بهدرستی تعیین کند و هزینه تعمیر را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد.
پیش از بررسی مهمترین علائم خرابی گیربکس، بهطور خلاصه آنها را در جدول زیر گردآوری کردیم.
| علامت | نشانه | ریسک |
| تقه زدن هنگام تعویض دنده | اختلال در فشار روغن یا خرابی شیر برقی | افزایش استهلاک داخلی |
| تأخیر در حرکت خودرو | لغزش کلاچها یا افت فشار هیدرولیک | نیاز به تعمیر اساسی |
| لرزش یا صداهای غیرعادی | سایش قطعات یا مشکل مکانیکی | آسیب زیاد به گیربکس |
| روشن شدن چراغ گیربکس یا چک موتور | خطای الکترونیکی یا سنسورها | قفل شدن گیربکس در حالت اضطراری |
تقه زدن هنگام تعویض دنده
احساس ضربه، تقه یا جا رفتن خشن دندهها در هنگام تعویض دنده، معمولا نشانه اختلال در فشار روغن گیربکس است.
کاهش کیفیت روغن، کثیف شدن مسیرهای هیدرولیکی یا خرابی شیر برقیها از دلایل رایج این مشکل هستند.
نادیده گرفتن تقه زدن، بهمرور باعث افزایش فشار روی قطعات داخلی و تشدید خرابی میشود. در بسیاری از موارد، اگر در همین مرحله اقدام شود، مشکل با سرویس یا تعمیرات جزئی برطرف میشود.
تاخیر در حرکت خودرو
اگر بعد از قرار دادن دنده در حالت Drive یا Reverse، خودرو با تأخیر شروع به حرکت کند، یعنی فشار هیدرولیکی در گیربکس بهدرستی تأمین نمیشود.
این مشکل میتواند از افت کیفیت روغن گیربکس، نشتی داخلی یا لغزش صفحهکلاچها ناشی شود.
ادامه رانندگی با این وضعیت باعث افزایش سایش قطعات داخلی میشود.
رسیدگی زودهنگام به تاخیر در حرکت، نقش مهمی در جلوگیری از تعمیرات پرهزینه گیربکس دارد.
